22 Mart 1922′de İtilaf Devletleri’nin dışişleri bakanları, TBMM Hükümeti ve Yunanistan’a ateşkes teklifinde bulundular. İtilaf Devletleri’nin teklifine göre;
İki taraf kuvvetleri arasında 10 km’lik bir alan boş bırakılacaktı. Askeri birlikler, asker ve cephane ile takviye edilmiyecekti. Birliklerin konumunda değişiklik yapılmıyacaktı. Askeri birlikler ve gereçler yer değiştirmeyecekti. İtilaf Devletlerine ait komisyon, her iki tarafın ordu birliklerini kontrol ve teftiş edebilecekti. Birliklerin yerlerini değiştirecek olan taraf, 15 gün önceden komisyona bilgi verecekti.
TBMM Hükümeti, ateşkes teklifine cevap vermeden İtilaf Devletleri, 26 Mart 1922′de barış antlaşmasının esaslarını kapsayan bir teklifte bulundular. Bu teklifin ana hatları:
- Türkiye ile Yunanistan’daki azınlık haklarının korunması amacıyla konulacak kuralların uygulanmasına, Milletler Cemiyetinin de katılması.
- Doğu Anadolu’da bir Ermeni yurdunun kurulması, bu olayın gerçekleşmesine de Milletler Cemiyetinin katılması
- Boğazların serbestliğinin sağlanması için boğazlar bölgesinde askersiz bir bölgenin oluşturulması.
- Kırklareli, Babaeski ve Edirne’nin, Yunanistan’a; Tekirdağ’ın Türkiye’ye bırakılması,
- İzmir’deki Rumlar ile Edirne’deki Türklerin, bu şehirlerin yönetimine adaletli bir şekilde katılmasını sağlamak için uygun bir yönetimin belirlenmesi.
- Barışın imzalanmasından sonra İtilaf Devletlerinin İstanbul’u boşaltması.
- Sevr Antlaşması ile 50.000 kişi olarak belirlenen Türk silahlı kuvvetlerinin 85.000′e çıkarılması ve bunların ücretli askerler olması.
- İktisadi alanlardaki ayrıcalık haklarında (kapitülasyonlarda) değişiklik yapılmak üzere bir komisyon kurulması.
- Maliye komisyonunun (Duyunu Umumiye) kaldırılarak, genel borçların ve savaş tazminatının ödenmesini sağlamak için Türk egemenliği ile bağdaşabilecek bir yönetimin sağlanması.
TBMM’nin İtilaf Devletleri’ne Verdigi Cevap
TBMM Hükümeti, 5 Nisan 1922′de İtilaf Devletlerine verdiği cevapta: Ateşkes teklifini ilke olarak kabul ettiğini; ancak bağımsızlık anlayışına ters düşen Türk ordusunun İtilaf Devletlerine ait bir komisyon tarafından denetlenmesinin
kabul edilemez olduğunu; Anadolu boşaltılmadan bir barış antlaşmasının yapılamıyacağını; ateşkes ile birlikte boşaltma işine başlanmasını; dört ay içinde boşaltma işinin sonuçlandırılmasını; tekliflerimizin kabul edilmesi halinde barış konferansı için üç hafta içinde delegelerimizi kararlaştırılacak olan şehre gönderebileceğimiz belirtildi.
İtilaf Devletleri, 15 Nisan 1922′de teklifimizi kabul etmediklerini bildirdiler. TBMM Hükümeti, 22 Nisan’da ateşkes antlaşması üzerinde anlaşmaya varılmasa bile barış görüşmelerine vakit geçirmeden başlanmasını teklif etti. Ancak karşılıklı görüşmelerden bir sonuç alınamadı.
İngilizler, görüşmelerden bir sonuç alaamamasına rağmen durumdan memnundu. Aradan geçen zaman içinde Yunan ordusuna, toparlanması için gereken zaman kazandırılmıştı.
